Για μια Θεσσαλονίκη αλληλέγγυα και βιώσιμη

Η στεγαστική κρίση, η ανεξέλεγκτη άνοδος των ενοικίων, η ραγδαία εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb και η ενεργειακή φτώχεια που πλήττει τα παλιά κτίρια δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα. Η στέγαση έχει μετατραπεί από κοινωνικό αγαθό σε απρόσιτο εμπόρευμα για τους νέους, τις οικογένειες, τους φοιτητές και τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.

Ο παραδοσιακός κοινωνικός ιστός διαλύεται, καθώς οι γειτονιές μετατρέπονται σε ένα απρόσωπο σκηνικό για τουρίστες. Η ιδιοκατοίκηση μειώνεται, υποδηλώνοντας αρπαγή της κοινωνικής περιουσίας. Η κατάργηση του ΟΕΚ σηματοδοτεί την αναίρεση του κοινωνικού συμβολαίου για απόκτηση εργατικής κατοικίας ή δανείου χωρίς τόκους από τα λαϊκά στρώματα. Τα «κόκκινα» δάνεια και οι πλειστηριασμοί ως αποτέλεσμα των μνημονιακών πολιτικών και η φτωχοποίηση κατώτερων και μεσαίων στρωμάτων (φορολογία, ΕΝΦΙΑ, μειώσεις μισθών, χαράτσια) έφεραν την άρση προστασίας της κατοικίας.

Οι πολίτες είναι εκτεθειμένοι σε έναν διεθνοποιημένο ανταγωνισμό της πρόσβασης στην κατοικία, όπου η Golden Visa και η άρση των ελέγχων για κατοίκους του εξωτερικού αφήνουν στην ελεύθερη αγορά να επιβάλλει τις χρήσεις και τις υπηρεσίες των γειτονιών. Η τουριστική βιομηχανία καταβροχθίζει και μικρά ισόγεια καταστήματα και τα μετατρέπει σε κατοικίες ή πάρκινγκ, υποσκάπτοντας τη δυνατότητα εύρεσης επαγγελματικής στέγης σε λογικό ενοίκιο.

Ομως η κοινωνική και η περιβαλλοντική δικαιοσύνη είναι άρρηκτα συνδεδεμένες. Δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη πόλη χωρίς κοινωνική συνοχή. Η Αυτοδιοίκηση οφείλει να αναλάβει πρωτοβουλίες για την επαναλειτουργία του ΟΕΚ, την ενίσχυση των φοιτητικών εστιών, για μαζικά δημόσια προγράμματα κοινωνικής στέγης με αξιοποίηση των κενών κτιρίων, προστασία ενοικιαστών και αγοραστών με έλεγχο τιμών κ.ά. Υπάρχει ανάγκη για ένα πλέγμα παρεμβάσεων, βασισμένο στις αρχές της αλληλεγγύης και της βιωσιμότητας:

● Δημιουργία Δημοτικού Αποθέματος Κοινωνικών Κατοικιών, με στόχο τη διάθεσή τους με προσιτό, διαβαθμισμένο ενοίκιο σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, νέους εργαζόμενους και φοιτητές.

● Ρύθμιση και έλεγχος των βραχυχρόνιων μισθώσεων, με θέσπιση κανόνων και ορίων ανά γειτονιά, «πάγωμα» νέων αδειών, ώστε να προστατευτεί η ταυτότητα των γειτονιών και να επιστρέψουν ακίνητα στην αγορά της μακροχρόνιας ενοικίασης. Να εφαρμοστεί με ΚΥΑ -αντί να υποσκάπτεται- η νομοθεσία του 2016, που έθεσε τους όρους λειτουργίας και φορολογίας των βραχυχρόνιων μισθώσεων, όπως το να µην επιτρέπονται Airbnb άνω των δύο ακινήτων ανά ΑΦΜ.

● Θέσπιση ενός ειδικού «Δημοτικού Τέλους Στέγασης» για χρηματοδότηση της ενεργειακής αναβάθμισης των δημοτικών κοινωνικών κατοικιών, προγράμματα «πράσινης» κοινωνικής κατοικίας και δημιουργία ενεργειακών κοινοτήτων.

● Ενίσχυση των δομών για τους άστεγους με προγράμματα μόνιμης επανένταξης, σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών.

● Διεκδίκηση κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ, με αποκλειστικό προσανατολισμό την κοινωνική και περιβαλλοντικά υπεύθυνη κατοικία, ακολουθώντας τα επιτυχημένα παραδείγματα ευρωπαϊκών πόλεων όπως η Βιέννη, η Βαρκελώνη, το Φράιμπουργκ.

Χρειαζόμαστε πόλεις ζωντανές, πράσινες και αλληλέγγυες, με πρόσβαση σε αξιοπρεπή και οικονομικά προσιτή κατοικία.

*Πρώην ευρωβουλευτής, ΠΡΑΣΙΝΟΙ – Οικολογία