ΚΥΑ προς όφελος ιδιωτικών εταιρειών με πρόσχημα την ψευδεπίγραφη κοινωνική αντιπαροχή

Νέου τύπου ΣΔΙΤ προς όφελος ιδιωτικών εταιρειών προβλέπει ουσιαστικά η ΚΥΑ πέντε υπουργείων σχετικά με την εφαρμογή του νόμου 5229/2025 για την ψευδεπίγραφη κοινωνική αντιπαροχή, την ώρα που η Ελλάδα διαθέτει μηδαμινό απόθεμα κοινωνικής κατοικίας και εμφανίζει την υψηλότερη στεγαστική επιβάρυνση στην Ε.Ε., τριπλάσια από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Στο σχετικό δελτίο Τύπου των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Υποδομών και Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας αναφέρεται ότι για κοινωνική χρήση θα διατίθεται μόνο το 30% των διαμερισμάτων, που θα ανεγερθούν, θα επισκευαστούν ή θα ανακαινιστούν από τους ανάδοχους σε οικόπεδα του Δημοσίου και των ΟΤΑ.

Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν προσδιορίζεται στην ΚΥΑ, που ούτε εξειδικεύει το ανώτατο ύψος των ενοικίων των «κοινωνικών κατοικιών» ούτε θεσπίζει εγγυήσεις για την περίπτωση καθυστέρησης ή αδυναμίας καταβολής, επιβεβαιώνοντας τις ανησυχίες που είχαν εκφράσει από τον περασμένο Σεπτέμβρη φορείς της κοινωνίας των πολιτών και της αντιπολίτευσης για απουσία προστασίας των μισθωτών (Βλ. «Δώρο στους εργολάβους η κοινωνική κατοικία», 5/9/2025).

Μεταβίβαση κυριότητας

Αντίθετα, καθορίζει πως ο ιδιώτης δεν θα αμείβεται μόνο ως εργολάβος έργου αλλά θα έχει ποσοστό συνιδιοκτησίας. «Το αντάλλαγμα της σύμβασης κατασκευής συνίσταται στη μεταβίβαση στον ανάδοχο του συμβατικά καθορισμένου μέρους της κυριότητας επί των ακινήτων» αναφέρει το άρθρο 2 της ΚΥΑ.

Επίσης, η απόφαση του παρέχει τη δυνατότητα διαχείρισης όλων των ιδιοκτησιών, με μέγιστη διάρκεια διαχείρισης 50 χρόνια, είσπραξης μισθωμάτων, κοινοχρήστων ή ακόμα και τιμήματος από τη μεταβίβαση των ιδιοκτησιών από την αναθέτουσα αρχή σε τρίτο, καθ’ υπόδειξη του ίδιου του αναδόχου. Μπορούν δε να προχωρούν σε δικαστικές ενέργειες στο όνομα του Δημοσίου και να το εκπροσωπούν το Δημόσιο απέναντι στους ενοικιαστές.

Τα αυτονόητα

Σημειώνεται ότι το άρθρο 4 ορίζει τις ρήτρες της σύμβασης κατασκευής ακινήτου κοινωνικής αντιπαροχής και προβλέπει τη δυνατότητα τροποποίησης του προσύμφωνου, το οποίο θα περιλαμβάνει το εργολαβικό αντάλλαγμα. Ακόμη, αναφέρει πως τα κτίρια θα είναι «τουλάχιστον» σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας σαν αυτή η βασική προϋπόθεση της ισχύουσας νομοθεσίας για την έκδοση οικοδομικών αδειών να συνιστά για κάποιο ειδικό πλεονέκτημα.

Αυτονόητη θα έπρεπε να ήταν η δημιουργία πράγματι βιώσιμων λύσεων, όπως η ανέγερση παθητικών πολυκατοικιών για χαμηλή ενεργειακή κατανάλωση για θέρμανση και ψύξη. Ομως μια τέτοια προοπτική παραμένει εκτός των προτεραιοτήτων του υπουργείου Περιβάλλοντος.

Κλειστά ακίνητα

Πρόσφατα οκτώ ακίνητα ιδιοκτησίας της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης σε Παιανία, Λάρισα, Πύργο και Καλαμάτα περιήλθαν στη διαχείριση του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, προκειμένου να αξιοποιηθούν μέσω συμβάσεων κοινωνικής αντιπαροχής. Αυτό θα εκκινήσει τις διαδικασίες, ώστε οι ενδιαφερόμενες κατασκευαστικές να υποβάλουν προσφορές, στο πλαίσιο της δημιουργίας συνολικά 2.300 «κοινωνικών κατοικιών» από τις οποίες οι πρώτες περίπου 300 αναμένονται σε δύο και πλέον χρόνια.

Ωστόσο, την ίδια ώρα, κλειστά παραμένουν 157 έτοιμα σπίτια του τέως Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας (που συγχωνεύτηκε με τη ΔΥΠΑ), χωρίς ιδιοκτήτες και επιλαχόντες. Δεν έχουν αξιοποιηθεί εδώ και έξι χρόνια, παρότι ο νόμος 4756 του 2020 προέβλεπε την παραχώρηση των αδιάθετων κατοικιών του ΟΕΚ. Στον αντίποδα η Υπηρεσία σχεδιάζει την παραχώρηση σε επενδυτή έναντι ενοικίου ακινήτων της στο Ολυμπιακό Χωριό με τις πληροφορίες να κάνουν λόγο περί σχεδίων για την οικοδόμηση εμπορικού κέντρου.