Τα μυστήρια των επενδυτικών δανείων του «Ελλάδα 2.0»
Πολλά ποσοστά, περισσότερους αριθμούς, αλλά ελάχιστα ποιοτικά στοιχεία ως προς το αναπτυξιακό και κοινωνικό αποτύπωμα του εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, του οποίου η στρόφιγγα κλείνει οριστικά το αργότερο τον Σεπτέμβριο, και του τρέχοντος ΕΣΠΑ, που έχει ακόμη ενάμιση χρόνο ζωής, επιφύλασσε η χθεσινή συνέντευξη Τύπου του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας Νίκου Παπαθανάση, πλαισιωμένου από τους αρμόδιους γενικούς γραμματείς και από επικεφαλής της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ) και της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΑΤΕ).
Το ενδιαφέρον της ηγεσίας του ΥΠΕΘΟ στους καθιερωμένους απολογισμούς εστιάζεται στο να τεκμηριώσει αριθμητικά την κυβερνητική θέση ότι η χώρα καταγράφει ρεκόρ απορροφητικότητας πόρων από όλα τα ευρωπαϊκά ταμεία σε σχέση με τις άλλες χώρες της Ε.Ε., προκειμένου να αποκρούσει τη σχετική κριτική της αντιπολίτευσης.
Στη χθεσινή παρουσίαση ο κ. Παπαθανάσης ανήγγειλε πανηγυρικά την απορρόφηση του 100% του δανειακού σκέλους του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), συνολικού ύψους 17,8 δισ. ευρώ, από το σύνολο των 36 δισ. που αναλογούν στην Ελλάδα μαζί με τις επιδοτήσεις. Και αυτό το 100% μπορεί να ισχύει, αλλά υπάρχουν πολλές ασάφειες στο πώς προκύπτει:
Αίφνης, χθες αποσαφηνίστηκε ότι 2 δισ. ευρώ από τα 17,8 δισ. έχουν μεταφερθεί ως εισφορά στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, με απόφαση του Ecofin τον περασμένο Δεκέμβριο, προκειμένου να συνεχίσει να χρηματοδοτεί τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης. Αυτό υποτίθεται ότι απαντούσε στο ερώτημα του χθεσινού δημοσιεύματος της «Εφ.Συν.» -και άλλων μέσων- «Πού πάει η “προίκα” 2 δισ. της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας;» (Τρίτη, 19/5).
«Η απόφαση έχει ληφθεί από το Ecofin του περασμένου Δεκεμβρίου», είπε ο κ. Παπαθανάσης, για να διασκεδάσει εντυπώσεις περί «δυσφορίας τραπεζιτών και επενδυτών για τον αιφνιδιασμό». Και ισχύει μεν ότι το Ecofin ενέκρινε τον περασμένο Δεκέμβριο με εκτελεστική απόφασή του τον δανεισμό της ΕΑΤ, αλλά αυτή συνδέθηκε με ορόσημα αξιολόγησής της το β’ τρίμηνο του 2026 και με την καταβολή της 8ης δόσης από το RRF προς την Ελλάδα (5,3 δισ.) μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου και αφού έχει υποβληθεί έκθεση μέχρι τις 31/8 για την εφαρμογή της επενδυτικής πολιτικής της τράπεζας που θα εξασφαλίζει ότι θα ανακτήσει τα χαμηλότοκα δάνεια που χορηγεί. Αρα, η ανακατανομή των δανειακών πόρων του ΤΑΑ πρακτικά προκύπτει τώρα.
«Σπίτι μου ΙΙ»
Συνδέεται η εισφορά των 2 δισ. στην ΕΑΤ με την ανάθεση σε αυτήν των εγκεκριμένων δανείων του «Σπίτι μου ΙΙ» που δεν προλαβαίνουν να συμβασιοποιηθούν μέχρι 2 Ιουνίου, άρα μένουν εκτός χρηματοδότησης του Ταμείου Ανάκαμψης; Οχι, επέμεινε η ηγεσία του ΥΠΕΘΟ. Τα λεφτά θα πάνε στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα. Τα περίπου 3.000 δάνεια του «Σπίτι μου ΙΙ» που θα συμβασιοποιηθούν μέχρι 31/8 από την ΕΑΤ θα καλυφθούν «από πόρους της». Και πώς διαχωρίζονται τα 2 δισ. του RRF που θα μπουν στο ταμείο της από τους «άλλους πόρους της»; Πώς διαχωρίζονται οι εκταμιεύσεις προς στεγαστικά ή επιχειρηματικά δάνεια; Σ’ αυτό δεν υπάρχει απάντηση.
Και τι γίνεται με τα επιχειρηματικά δάνεια; Τι εικόνα έχει η Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του «Ελλάδα 2.0» για τη σύνθεση των περίπου 800 επιχειρήσεων των οποίων εγκρίθηκαν τα επενδυτικά σχέδια και έχουν υπογράψει (ή θα υπογράψουν μέχρι 29/5) δανειακές συμβάσεις; Εκτός από τον διαχωρισμό 489 δανείων που αφορούν μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, το ΥΠΕΘΟ δεν έχει σαφή εικόνα για την «πυραμίδα» των λοιπών δανειοδοτούμενων, που παίρνουν σχεδόν το 80% του συνολικού δανεισμού, 22 δισ. ευρώ από ΤΑΑ, τράπεζες και δικά τους κεφάλαια. Ξέρουν, βέβαια οι τράπεζες, που τους έχει διατεθεί η σχεδόν εν λευκώ έγκριση ή απόρριψη των επενδυτικών σχεδίων. Με μόνη υποχρέωση να τηρούν τις ποσοστώσεις του ΤΑΑ στη σύνθεση των δανείων (πράσινα, ψηφιακά κ.λπ.), οι τράπεζες εγκρίνουν επενδύσεις και υποβάλλουν αιτήματα εκταμίευσης στο υπουργείο των ποσών που αναλογούν στο ΤΑΑ. Ξέρουν επομένως ποιοι περνάνε, ποιοι κόβονται, ποιοι φτάνουν στην πηγή, αλλά αυτή έχει στερέψει.
Τα κομμένα…
Διόλου τυχαία, ενώ η ηγεσία του ΥΠΕΘΟ δεν απάντησε σε επίμονα δημοσιογραφικά ερωτήματα για το πόσα επενδυτικά σχέδια και τι ύψους «κόβονται» από το ΤΑΑ, περίπου ταυτόχρονα ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, Φωκίων Καραβίας, μιλώντας στο συμπόσιο του Κύκλου Ιδεών στη «Μεγάλη Βρεταννία» εκτιμούσε ότι σχέδια που μένουν εκτός νυμφώνος φτάνουν τα 6-8 δισ. ευρώ. Κάποια θα πάρουν δάνεια από τις τράπεζες, οι μικροί θα εξυπηρετηθούν από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και κάποια θα… μείνουν στον άσο.